افرادی که تحت درمان سرطان هستند، میدانند که بخش مهمی از درمان آنها نظارت بر
بهبود، پیشرفت و یا عود بیماری آنها است. محققان در حال مطالعه و پیشرفت خوبی در
تکنیک جدید هستند که ممکن است نسبت به روشهای سنتی روش دقیقتر، حساستر و راحتتری
برای نظارت بر تومورهای سرطانی باشد.
این روش جدید بر پایه این اصل استوار است که تمام سلولهای در حال
رشد
DNA ترشح میکنند. DNA ماده
ژنتیکی موجود در
هسته سلول است.
کشف شده که جنین در حال رشد قطعاتی از DNA آزاد را در خون مادرش میریزد.
این یافتهها در حال حاضر منجر به آزمایشهایی شده است که میتواند خون
زن باردار را برای DNA از کودک در حال رشد خود برای بررسی بیماریهایی
مانند
سندرم داون،
تحلیل کند. (مقاله ما در مورد
آزمایش DNA آزاد جنین را ببینید)
دانشمندان همچنین در حال کاوش روشهای استفاده از تکنیک جدید در
مراقبتهای سرطان هستند. همانطور که سلولهای تومور رشد میکنند،
قطعاتی از DNA مجزا را به خون شخص منتقل میکنند. محققان دریافتهاند
که میتوانند از نمونه خون بیمار برای جستجوی قطعات ترشحشده DNA توسط
تومورها استفاده کنند. این تکنیک اغلب با عنوان
بیوپسی مایع نامیده میشود، زیرا بهجای انجام بیوپسی سنتی، از روش
جراحی برای حذف نمونه از بافت بهدنبال سلولهای سرطانی، از خون برای
بررسی DNA های در حال گردش توزیع شده از تومور استفاده میکند. با
آنالیز خون بیمار سرطانی برای DNA مجزای تومور، محققان قادر به نظارت
بر درمان تومور هستند حتی اگر یکی از درمانها بهنظر نمیرسد کاری را
انجام دهد، همچنین بهراحتی میتواند بر عود سرطان نظارت کند.
بیوپسی مایع نسبت به آزمایش های سنتی مانند بیوپسیهای بافت یا سیتیاسکن
مزایای زیادی دارد. بیوپسی بافتی بهعلت قرار گرفتن در معرض بیهوشی یا عوارض جراحی
برای برخی از بیماران خطر دارد و اگر دسترسی به محل مشکل باشد، نظیر مغز، نمیتواند
انجام شود. سیتیاسکن و انواع دیگر اسکنها گران هستند و بیماران را در خطر تشعشع
قرار میدهد. علاوه بر این، ممکن است یافتههای بینتیجه و یا نقاطی در اسکن وجود
داشته باشد که بهوضوح نشاندهنده بهبود یا بدتر شدن نیست، در حالی که آنالیز DNA
میتواند بسیار حساس باشد.
در حالیکه تکنولوژی بیوپسی مایع مدتی است که شناخته شده است، با بهبود آزمایش
خون برای تشخیص قطعات DNA استفاده از آن افزایش مییابد. در حال حاضر چندین شرکت
آزمایشات DNA را انجام میدهند و برخی از بیمهگران برخی از آزمایشات را پوشش میدهند.
بیوپسیهای مایع برای بیماران بسیار حائز اهمیت است چرا که نیاز به خونگیری ساده از
بازو دارند و در صورت نیاز میتوان از آنها بیشتر از نمونههای بیوپسی یا اسکن
استفاده کرد.
دکتر جوز بسلگا (José Baselga)، پزشک سرپرست و رئیس مرکز پزشکی در مرکز سرطان
Memorial Sloan Kettering، در مقاله اخیر نیویورک تایمز میگوید: "این میتواند
برای همیشه راهی را که دنبال میکنیم تغییر دهد نهتنها پاسخ به درمان، بلکه ظهور
مقاومت، و حتی میتوان مسیر تشخیص بسیار سریع را کوتاه کرد. "
تاکنون، این تکنیک تنها در سرطان
ریه،
کولون و خون
بررسی شده است. با اینحال، مطالعه موسسه ملی سرطان از 126 بیمار که در
اوایل امسال در انکولوژی لنست (
The Lancet Oncology) منتشر شد
دریافتند که آزمایش بیوپسی مایع، پیش از آنکه بتواند در سیتیاسکن
دیده شود، عود شایعترین نوع
لنفوم را بیش از سه ماه قبل پیشبینی کرد. همچنین بیمارانی را
شناسایی کرد که احتمالا واکنش موفقیتآمیزی به درمانهای پیشنهادشده
نداشتند —اگر جایگزینی در دسترس باشد، برای رسیدن به نتیجه بهتر، فرصتی
برای تغییر دارو را برای پزشکان فراهم کرد.
سایر مطالعات مشابه برای ارزیابی تکنیک جدید برنامهریزی شدهاند.
دانشمندان هشدار میدهند که برای ارزیابی دقت و قابلیت اطمینان آزمایش
سرطانهای مختلف و تعیین نحوه استفاده از آن در عمل بالینی لازم است
مطالعات بیشتری انجام شود.
