تاریخ آخرین بازبینیدر مورخه
تاریخ آخرین اصلاحدر مورخه January 4, 2018.
در سال 1999، Jocelyn M. Hicks, PhD، مسئول فنی یک آزمایشگاه که چندین ماه بستری شده بود، در بیمارستان مبتلا به کم خونی گردید و نیاز به انتقال خون مکرر پیدا کرد. پس از بهبودی، او از اینکه این کم خونی در نتیجه میزان خون دریافت شده از او برای تست های آزمایشگاهی هنگام دوره بستری بودن او در بیمارستان بوده است، بسیار شگفت زده شد. این موضوع باعث شد تا او 19 جمعیت، دانشگاه و بیمارستان کودکان را برای اعمال خونگیری مورد سنجش قرار دهد. هیکس کشف کرد که بیشتر پاسخ دهندگان 10 برابر حجم لازم برای تست های آزمایشگاهی روتین خون جمع آوری کرده بودند. تقریباً نیم تا 2 قاشق چایخوری (2.5 الی 10 میلی لیتر) خون برای آزمایشی دریافت شده بود که فقط یک سوم قاشق چایخوری (1.5 میلی لیتر) یا کمتر لازم داشته است.
در این 17 سال پس از آن تغییرات زیادی اتفاق نیفتاده است، با این وجود که آنالیزورهای شیمی مدرن به کمتر از 50 میکرولیتر (تقریباً 1 قطره) از پلاسما برای یک پنل جامع متابولیک روتین  نیاز دارند. مقالات اخیر، رابطه ای مستقیم بین سلامت و ناخوشی بیماران و حجم خون جمع آوری شده برای تست های آزمایشگاهی نشان داده اند.
با در دست داشتن این یافته ها، تعجب برانگیز نیست که خونگیری (حجامت) بعنوان عامل اصلی کم خونی رخ دهنده در دوره بستری در بیمارستان (کم خونی اکتسابی از بیمارستان، HAA) مورد اشاره قرار گرفته است. کم خونی با تعداد پائین سلول های قرمز خون و هموگلوبین شناخته شده و می تواند سبب خستگی و ضعف گردد. یکی از مطالعات دریافت که میزان کم خونی اکتسابی از بیمارستان در بیماران بالاتر از 18 سال که به بخش پزشکی داخلی خدمات بستری پذیرفته شده بودند، تقریباً 45 درصد بود. مظالعه ای دیگر از 30 واحد مراقبت های ویژه کودکان (PICUs)، نرخ مشابه 41 درصد را گزارش نمود. کم خونی اکتسابی از بیمارستان همچنین با نرخ بیشتر بیماری و مرگ داخل بیمارستانی مرتبط بوده است.
بعلت این نگرانی ها، فشار پیوسته ای برای کاهش میزان خون جمع آوری شده در بیماران کودک بعلاوه بزرگسالان و در بیمارستان ها همچنین مراکز مراقبت بهداشتی سرپایی وجود دارد. اگرچه، در حالیکه جمع آوری حجم بسیار پائین خون لازم برای آزمایش، ریسک کم خونی را کاهش می دهد، تست های آزمایشگاهی بر مقادیر کمتر خون چالش های متعددی را پیش روی آزمایشگران طبی قرار می دهند.
حداقل خون لازم برای دستگاه های خودکار:
  • حداقل میزان خون لازم برای انجام آزمایشات در یک دستگاه خودکار به کل میزان لازم برای آزمایشات جداگانه بعلاوه میزان لازم برای دستگاه برای برداشت یا آسپیره یک نمونه بستگی دارد (که اغلب به ان "حجم مرده" گفته می شود). بسته به آزمایش و دستگاه، حجم مرده می تواند قابل توجه باشد. برای مثال، یک آزمایش ممکن است به کمتر از یک قطره (30 میکرولیتر) نمونه نیاز داشته باشد، اما حجم مرده دستگاه ممکن است 10 مرتبه بیشتر باشد.
  • برخی دستگاه ها برای موادی در نمونه ها آزمایش انجام می دهند که می توانند در آزمایش تداخل ایجاد کنند، مانند حضور هموگلوبین از سلول های قرمز خون تجزیه شده (همولیز). آزمایشاتی که برای تداخل انجام می گیرند معمولاً پیش از تست حقیقی بر دستگاه های شیمی انجام می شوند و می توانند به کل مورد نیاز اضافه کنند.
لوله ها و مواد افزودنی جمع آوری نمونه:
  • بسیاری از لوله های جمع آوری نمونه حاوی مواد نگهدارنده ای هستند که برای انجام صحیح آزمایش مورد نیاز هستند. اگر میزان کمتری از خون در یک لوله جمع آوری قرار داده شود که حاوی میزان ثابتی از ماده افزودنی (ضد انعقادی) است، منجر به کاهش نسبت خون به ماده افزودنی می شود. این می تواند سبب نتایج اشتباه شود. برای مثال، لوله هایی که برای جمع آوری خون برای تست زمان پروترومبین (PT) مورد استفاده قرار می گیرند، حاوی سیترات سدیم هستند. اگر مقادیر کمتری از نمونه های خون در لوله های سیترات ریخته شوند و از حد لازم کمتر باشند، بالا بودن غیرنرمال غلظت سیترات در لوله می تواند سبب شود تا نتایج غیرعادی شوند (زمان های لخته شدن به اشتباه طولانی).
  • به دلیل آنکه آزمایشات خاصی می توانند فقط در صورتی انجام شوند که خون همراه با یک افزودنی اختصاصی جمع آوری شده باشد، اغلب لوله های مختلفی به دست می آیند که برای اطمینان از انجام صحیح آزمایش، هر کدام باید حاوی میزان معینی باشند.
  • نمونه های کم خون می توانند در لوله های کوچکتر یا در لوله های ریز-جمع آوری (Microcollection) حاصل شوند که اغلب به آنها "بولت bullet" گفته می شود (منبع تصویر: Khushbu Patel, PhD). این لوله ها برای احجام کمتر طراحی شده و حاوی مقادیر کمتری از مواد افزودنی می باشند. اگرچه، این بولت ها ممکن است متناسب با همه دستگاه های اتوماتیک نبوده و بسیاری از چالش های دیگری را ایجاد کنند که آزمایشگران باید مدیریت نمایند.
نمونه های خون مویرگی:
  • نمونه های کم خون اغلب با سوراخ کردن نوک انگشت یا پاشنه پا (جمع آوری خون مویرگی) حاصل می شوند. از لحاظ تاریخی، خون مویرگی برای بچه ها استفاده می شده است، اما این عمل در مراقبت های پزشکی بزرگسالان نیز جذابتر شده است. بیماران سالخورده اغلب دارای وریدهای حساس و ضعیف بوده و این باعث مشکل شدن خونگیری سیاهرگی شده و از اینرو خونگیری از نوک انگشت لازم می شود. بیمارانی که متحمل درمان های خاصی می شوند (مانند شیمی درمانی) ممکن است به خونگیری منظم نیاز داشته یا لازم باشد که از وریدهای آنها برای دسترسی درون وریدی (IV) محافظت شود و آنها نیز ممکن است این رویه را انتخاب کنند.
    هرچند، استفاده از نمونه های مویرگی برای آزمایش ممکن است منتهی به نتایج ناصحیح شده و با نمونه هایی که از وریدها جمع آوری می شوند، متفاوت باشند. برای مثال، تحقیقات نشان داده است که فند موجود در خون مویرگی معمولاً نسبت به خونی که از ورید گرفته شده است بیشتر می باشد.
  • همچنین نمونه های مویرگی با میزان بالایی از سلول های قرمز تجزیه شده (همولیز) و لخته همراه هستند. برای به حداقل رساندن همولیز یک نمونه انگشت یا پاشنه پا، روش های جمع آوری مناسب ضروری می باشد. فشردن انگشت یا پاشنه "Milking" توصیه نمی شود زیرا می تواند باعث همولیز شده و به لخته شدن بینجامد. از اینرو، برخی از تست های آزمایشگاهی که سیستم لخته شدن بیمار (تست انتعقادی مانند زمان جزئی ترومبوبلاستین یا PTT) را سنجش می کند بر نمونه های مویرگی توصیه نمی شود.
نمونه های خونی با حجم کم چالش های متعددی را پیش روی پروسه های تست های آزمایشگاهی قرار می دهند. با این حال، با وجود مزایای کاهش اثر خونگیری بر سلامت بیماران، آزمایشگاه ها و فنآوری های آزمایشگاهی باید اقداماتی را برای تأمین الزامات اختصاصی نمونه های با حجم کم انجام دهند. به ویژه، دستگاه های جدیدی که برای سازگاری با اندازه های کوچک نمونه طراحی شده اند، برای از بین بردن چالش های همراه با استفاده روتین از نمونه های با حجم کم، حیاتی خواهند بود.
منابع
This article was adapted from AACC's Clinical Laboratory News. For the full article see: (May 1, 2016) Khushbu Patel, PhD, Sarah M. Brown, PhD, and Dennis J. Dietzen, PhD. Listening Closely when the Volume is Turned Down, Challenges to Small Volume Testing. Available online at https://www.aacc.org/publications/cln/articles/2016/may/listening-closely-when-the-volume-is-turned-down